- Katarzyna Nalezińska i Witold Stachnik stworzyli przewodnik po Tarnowie śladami żydowskiej rodziny Stramerów, bohaterów powieści Mikołaja Łozińskiego.
- Książka łączy literaturę z historią, prowadząc czytelnika przez miejsca, które ukształtowały losy bohaterów i miasta.
- Premiera "Śladami Stramerów po Tarnowie" odbędzie się 31 stycznia w Tarnowie, z udziałem autorów i Mikołaja Łozińskiego.
- Chcesz odkryć, jak literatura ożywa na ulicach Tarnowa? Poznaj historię miasta przez pryzmat losów rodziny Stramerów!
W najbliższą sobotę, 31 stycznia, swoją premierę będzie miała książka zatytułowana „Śladami Stramerów po Tarnowie”. To artystyczno-edukacyjny projekt literacko-historyczny, inspirowany powieścią „Stramer” Mikołaja Łozińskiego – jedną z najważniejszych współczesnych narracji o żydowskim Tarnowie i losach jego mieszkańców w przededniu Zagłady. Katarzyna Nalezińska i Witold Stachnik, inspirując się powieścią, opracowali publikację, która łączy w sobie elementy literatury pięknej, reportażu historycznego i przewodnika miejskiego.
- Podczas jednego ze spotkań autorskich, tutaj w Tarnowie w BWA, jak Mikołaj Łoziński był, narodził mi się taki pomysł, że warto może pójść śladami, tym bardziej, że się dowiedziałem wtedy, że Kasia oprowadza ludzi po miejscach tarnowskich, które pojawiają się głównie w pierwszej części, czyli w książce „Stramer”. To historia żydowskiej rodziny, która mieszka w Tarnowie. Akcja tej powieści dzieje się na początku XX wieku, to się kończy wraz z wojną. Mówimy tutaj o pierwszej części. I Mikołaj opisał historię swojej rodziny, wplatając w nie nieco wyobraźni i nieco fantazji i my właśnie śladami tej rodziny podążamy po Tarnowie. To są różne miejsca, szkoły, parki. Obrazuje to i wielką historię, bo my tu mówimy między innymi o wojnie, ale też takie bardzo zwykłe życie – mówią autorzy publikacji Katarzyna Nalezińska i Witold Stachnik.
Autorzy książki „Śladami Stramerów po Tarnowie” prowadzą czytelnika ulicami, domami i placami wspomnianymi w powieści Mikołaja Łozińskiego, zestawiając literackie obrazy z rzeczywistością – zarówno historyczną, jak i współczesną. Jak zaznaczają, publikacja pozwala lepiej poznać historię Tarnowa a także wymienionych w powieści postaci. Książka łączy literaturę z historią, fotografią, architekturą i edukacją regionalną.
- Podążamy szlakiem takich miejsc, których właściwie w dużej mierze już nie ma. Staramy się odnaleźć te miejsca, które kiedyś istniały, których teraz nie ma. Szukaliśmy tutaj różnych, różnych miejsc, łącznie z miejscem, gdzie Stramerowie faktycznie mieszkali. Bo „Stramer” jest powieścią, to znaczy jest to powieść fikcyjna oczywiście, jest to wyobraźnia autora. Natomiast rodzina faktycznie istniała, wszyscy tutaj mieszkali w Tarnowie, chodzili do pierwszego lub trzeciego gimnazjum, także żyli tu w tym okresie międzywojennym w Tarnowie. (…) Tak jest to ułożone, żeby to rzeczywiście była trasa spaceru. Żebyśmy podążali z jednego punktu do drugiego. Zachęcałabym do tego, żeby najpierw przeczytać „Stramera”, a później, żeby ta opowieść nabrała ciała poprzez chodzenie, poprzez oglądanie, ale także poprzez zajrzenie do tych opublikowanych przez nas materiałów archiwalnych. Ona wtedy nabierze objętości, wymiaru, koloru. Książka jest podzielona na rozdziały, czyli miejsca: dworzec, Hotel Bristol, czy ulica Nowy Świat. Każde to miejsce, oprócz takiego ciągu tekstowego, który jest przeplatany cytatami czy odniesieniami do powieści, ma też taką notkę historyczną. Dane miejsce, kiedy ten Hotel Bristol powstał, kto go projektował, kto go wybudował, jak on wygląda – mówią autorzy.
W ocenie Katarzyny Nalezińskiej książka adresowana jest zarówno do mieszkańców Tarnowa, którzy dzięki niej mogą lepiej poznać własne miasto, ale również do turystów, którzy mogą przyjeżdżać do Tarnowa i podążać śladami bohaterów powieści. Autorzy publikacji „Śladami Stramerów po Tarnowie” zwracają uwagę na ogromną popularność książki Mikołaja Łozińskiego i rosnącą liczbę przekładów na języki obce, co w ich ocenie przekłada się na promocję Tarnowa poza granicami Polski.
Premiera wydawnictwa będzie miała miejsce 31 stycznia 2026 roku, o godzinie 17:00 podczas spotkania w Sali Lustrzanej przy ulicy Wałowej. Gośćmi wydarzenia, obok autorów publikacji, będą: Mikołaj Łoziński – autor książek „Stramer” i „Stramerowie” oraz Dawid Mik i Najmniejsza Scena Świata. Spotkanie organizuje Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliusza Słowackiego w Tarnowie a wstęp jest wolny. Więcej o powstaniu książki „Śladami Stramerów po Tarnowie” w naszej rozmowie – POSŁUCHAJ PODCASTU.
MIKOŁAJ ŁOZIŃSKI (ur. 1980 r. w Warszawie) – polski pisarz i scenarzysta. Ukończył socjologię w Paryżu. Jego debiutancka powieść „Reisefieber” została przetłumaczona na wiele języków obcych. Otrzymała Nagrodę Kościelskich w 2007, nagrodę Pawiego Pióra oraz II Nagrodę w Konkursie Młodych Twórców Warszawskiej Fundacji Kultury (2006). Nominowana była również do Nagrody Literackiej „Nike”. Został laureatem nagrody Paszport „Polityki” (2012) za powieść „Książka” (2011). Została ona przetłumaczona na: niemiecki, czeski, słoweński, węgierski, bułgarski, łotewski i włoski. Powieść „Stramer” (2019) została wybrana Książką Roku przez „Magazyn Książki” Gazety Wyborczej. „Stramer” był również nominowany do Nagrody Literackiej „Nike” oraz znalazł się w finale Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus.
KATARZYNA NALEZIŃSKA (ur. 1989 r. w Tarnowie) – autorka tekstów i rozmów o sztuce, kuratorka, autorka scenariuszy warsztatów i wykładów poświęconych sztuce współczesnej, pasjonatka historii tarnowskiej dzielnicy przemysłowej – Mościc, literaturoznawczyni, działaczka kulturalna. Od 2020 roku współprowadziła Galerię Baza (Tarnów). Teksty o książkach, seriach wydawniczych i projektowaniu książek publikuje na instagramowym koncie @wkurza_mnie_kurz. Oprowadza po Tarnowie szlakiem literatury, w tym także rodziny Stramerów z powieści Mikołaja Łozińskiego. Pracuje w MBP w Tarnowie.
WITOLD STACHNIK (ur. w 1966 r.) – matematyk (absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego), wydawca i autor (współwłaściciel Wydawnictwa Szkolnego OMEGA). Wydał między innymi „U progu Wielkiej Wojny” (2007), „Kocham Tarnów” (2008, 2015) i „Fiakrem po Tarnowie” (2014). Autor wielu szkolnych podręczników dotyczących matury z matematyki. Prezes Tarnowskiego Związku Brydża Sportowego (2006-2011), prezes Małopolskiego Związku Brydża Sportowego (2011-2015) oraz prezes Polskiego Związku Brydża Sportowego (2016-2021). Członek Tarnowskiego Towarzystwa Fotograficznego, Krakowskiego Klubu Fotograficznego i Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Wystawy – indywidualne: „Niebo było różowe” 2024 (Tarnów), „Szczegół, nie ogół” 2023 (Tarnów), „Mądrość niepewności II” 2022-2023 (plenerowa Tarnów), „Mądrość niepewności” 2015 (Kraków), „Okiem okien” 2007 (Tarnów, Mielec).
Jesteś świadkiem ciekawego zdarzenia w waszej okolicy? A może chcesz poinformować o trudnej sytuacji w Twoim mieście? Czekamy na zdjęcia, filmy i gorące newsy! Piszcie do nas na: [email protected]
